Haber Tüneli > Sağlık > Beslenme |

Helal ve haramlığı hususunda ihtilaf olan hayvansal gıdalar

Hz. Peygamber'in ayetlerde yer alanların dışında bazı hayvanların yenmesini yasakladığına dair rivayetlerin varlığı söz konusudur. Bu konuyla ilgili bazı alimler ihtilafa düşmüşlerdir.

Helal ve haramlığı hususunda ihtilaf olan hayvansal gıdalar

Haber Tüneli | Haber Merkezi

Hz. Peygamber'in kesici dişleri ile avlanan ve kendini savunan yırtıcı hayvanların, pençeleri ile avlanan ve saldıran yırtıcı kuşların yemeyi yasakladığına dair rivayetler hadis külliyatında yer almaktadır.

AT ETİ HELAL Mİ, HARAM MI?

At eti dört mezhebin çoğunluğuna göre yasaklayıcı bir hüküm bulunmaması sebebiyle helal kabul edilmekle beraber, Ebu Hanife bunu mekruh kabul etmektedir. Ebu Hanife’nin böyle bir kanaate sahip olmasının temelinde atın daha çok binek ve yük taşımak amacıyla kullanılması sebep olmuş olabilir. Dolayısıyla onun kerahat hükmüne varması, hayvandan istifade ile ilgili bir yaklaşımın sonucudur. Fakihlerin önemli bir kısmı, Rasulullah (sav)’in Hayber’de evcil eşek etini nehyetmesi sebebiyle evcil eşeğin etinin haram olduğu kanaatine sahiptir. Ancak maliki fakihlerin bazıları evcil eşek etinin mekruh olduğunu ifade etmişlerdir.

EŞEK ETİ, HELAL Mİ HARAM MI?

Evcil eşek eti cumhur tarafından haram olarak kabul edilse de bazı fukaha eşek etinin mekruh ya da caiz olduğuna hükmetmiştir. Fakat cumhurun delillerinin yanında mekruh ve ya caiz kabul edenlerin delilleri zayıf kalmaktadır. Kütüb-ü Sitte’de eşek etinin haramlığını bildiren çok sayıda hadis yer almaktadır.

KATIR ETİ HELAL Mİ, HARAM MI?

Katır etine gelince; Hanefi Mezhebi, farklı cins anne ve babadan doğan hayvanların hükmü hakkında anneye itibar edileceğini söylemiştir. Buna göre eti helal olan bir hayvandan doğan yavru da helal olacağı gibi, haram olan hayvandan doğan yavru da haram olur. Şafii ve Hanbeliler ise, yavrunun hüküm bakımından anne ve babadan hangisi daha aşağı ise ona bakılması gerektiğini söylerler. 

Haşerat ve küçük yer hayvanları konusunda ise, Hanefi, Şafii ve Hanbeli mezhepleri çekirge gibi helal olduğuna dair hakkında bir nas bulunmadıkça, haşerat sınıfına giren bütün hayvanların haram olduğunu söylemişlerdir. Çünkü bunların bir kısmı itibarı ile zehirli olmalarının yanında, nefislerin kendisinden tiksinti duyduğu hebais sınıfıdır. İmam Malik, Evzai gibi fakihlere göre ise haşerat caizdir. Zararlı olmadığı sürece kertenkele dışındaki her türlü böceğin yenmesini mubah görmüştür.

HAYVAN KESİMİNDE İSLAMİ USUL NASILDIR?

Kesilen bir hayvanın helal sayılabilmesi için ilk olarak kesen kişinin vasfına bakmamız gerekir. Kesen kişi öncelikle müslüman ve ya ehli kitaptan olması gereklidir. Müslüman olan bir kimsenin fasık ve ya cünüp olmasının kesime bir etkisi yoktur. Bir diğer şart ise kesim yapacak kişinin akıllı olması gerekmektedir. Ayrıca kadınların kestiği hayvanın eti de ittifakla caiz olur.

Peygamber Efendimiz (sav.) ‘Hayvan kestiğiniz zaman kesimi güzel yapınız.’ buyurmuştur. Buradaki güzel kesimden maksat, hayvanda var olan pis kanı akıtmaktır.  Bu da kesici bir alet kullanarak, hayvanın, yemek borusu, nefes borusu ve şah damarını kesmekle mümkün olmaktadır. Koyun ve sığırın çene altından, deve cinsinin ise boynun göğüs kısmından kesimi sünnettir.

İmam Şafii’ye göre yemek ve nefes boruları kesilince, kan damarları kesilmese de hayvanın eti helal olur. Fakat Hanefiler bu durumda hayvanın kanı boşalmayacağı için kesimin tamamlanmayacağı görüşündedirler.

ANNE KARNINDAN ÇIKAN YAVRU YENİR Mİ?

 Annesinin karnından ölü olarak çıkan bir yavrunun şayet kesimden öldüğü biliniyorsa ittifakla onun eti yenmez. Yavrunun ölümünün annesinin kesimi ile alakalı olduğu bilinirse, fukahanın çoğunluğuna göre bu yavruyu yemek caizdir. Malikiler ve İmameyn ise hayvanın helal olması için, tüylerinin çıkmış ve yaratılışının tamamlanmış olmasını şart koşmuşlardır. Şayet yavru anne karnından canlı olarak çıktıysa, boğazlanmadığı sürece onun yenmesi ittifakla haram kılınmıştır. Ebu Hanife ise, yavrunun etinin caiz olması için mutlak surette onun annesinin karnından canlı olarak çıkmasını ve daha sonra bizzat boğazlanmasını şart koşmuştur.

HAYVAN KESİMİNDE USULLER

Yerinden çıkartılmamış diş ve tırnakla kesilen hayvan yenilmez. Çünkü bu kesim değil boğmadır. Fakat yerinden çıkartılmış diş ve ya tırnakla kesilen hayvan Hanefilere göre yenmesi caizdir. Şafiilere göre ise o da yenilemez. Şu hadis-i delil olarak gösterirler :

‘’Diş, tırnak ve kemiğin dışındaki kan akıtan ve damar kesen şeylerle kesileni ye. Şüphesiz onlar Habeşlilerin bıçağıdır.’’

Fakat böyle bile olsa, Peygamber Efendimiz (sav.) hayvanlara acı çektirmeden, güzel bir şekilde kesilmesi gerektiğini vurguladığı için, bu şekilde kesmek mekruhtur.

‘’Onlar ayakları üzerine dururken üzerlerine besmele çekin.’’

Hanefilere göre besmele kasten terkedilmediği sürece ehli kitaptan veya Müslüman birisinin keseceği et yenebilir. Hanefiler bu konuda delil olarak, Mekke döneminde putlar adına kesilen hayvan yerine Allah’ın adı zikredilerek kesilecek hayvan etinin yenilmesini bildiren ayetlere ve Hz. Peygamber (sav.)’in her önemli işe besmele ile başlamasını bildiren hadis ve sünnetlere dayandırır.

Birden çok hayvan kesileceği zaman, tek besmele yeterli değildir. Çünkü ikincinin kesimi başka bir şeydir.

İmam Şafii’ye göre her önemli işte olduğu gibi hayvan keserken de besmele çekilmesi sünnet ve ya müstehap olmakla beraber, besmele çekmeden de kesilen bir hayvanın etinin yenmesini caiz görürler. Av hayvanı da aynı şekildedir.

Serahsi, Mebsut kitabında hayvan kesimi ile ilgili şu maddeleri öngörmüştür:

‘’Bir koyun ense tarafından kesilse; eğer ölmeden önce bu boruların ve damarların çoğu kesilirse yenilmesi helaldir. Ama bunların çoğu kesilmeden ölürse helal olmaz. Kıbleden başka yöne çevrilerek kesilen hayvanın eti helaldir fakat mekruhtur. Sığır boynun göğüs tarafından kesilirse, yenilmesi helaldir fakat mekruhtur. Deve ise boynun göğüs tarafından kesilir, onun kesiminde sünnet olan budur. Bir koyun kesildikten sonra hareket eder de suya düşerse ve ya aşağı yuvarlanırsa bunun zararı yoktur.’’

Etiketler »  

0 Yorum   Yorum Ekle
Bağırsaklarınızı temizleyecek mucize meyve
Bağırsaklarınızı temizleyecek mucize meyve

Kışın bağışıklığı güçlü tutabilmek hastalıklardan korunmak için C vitamini alımı oldukça...
Beslenme | 23:30, 05 Ocak 2018 Cuma


4 başlıkta Gıda Katkı Maddesi
4 başlıkta Gıda Katkı Maddesi

Gıda Katkı Maddeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırma 4 temel sınıfa ayrılmaktadır:
Beslenme | 11:45, 16 Ekim 2017 Pazartesi


Helal gıdada İslami şartlar neler
Helal gıdada İslami şartlar neler?

Helal kelimesi Arapça bir kelime olmakla beraber haram kelimesinin zıddıdır. Bir maddeye helal...
Beslenme | 11:07, 16 Ekim 2017 Pazartesi


Bitkisel gıdalar ve içeceklerde helal haram ayrımı
Bitkisel gıdalar ve içeceklerde helal haram ayrımı

Bitki kökenli gıdalar prensip olarak helal kabul edilmiştir ancak içeceklerdeki uyuşturucu madde...
Beslenme | 10:03, 16 Ekim 2017 Pazartesi


Helal ve haramlığı hususunda ihtilaf olan hayvansal gıdalar
Helal ve haramlığı hususunda ihtilaf olan hayvansal gıdalar

Hz. Peygamber'in ayetlerde yer alanların dışında bazı hayvanların yenmesini yasakladığına dair...
Beslenme | 16:15, 15 Ekim 2017 Pazar